Sigorta Neden Gereklidir ve Hangi Türleri Vardır

Bir tasarruf planı yıllarca sabırla kurulur. Tek bir talihsiz olay onu birkaç günde silebilir. Hastane faturası, su baskını, çalınan telefon, iş kazası… Bunların ortak noktası şu: hiçbiri bütçe tablonuzda yazmıyor.

Sigorta tam olarak bunun için var. Küçük ve öngörülebilir bir ödemeyi, büyük ve öngörülemeyen bir zararla değiştiriyorsunuz. Yani sigorta bir yatırım aracı değil, bir hasar transferi aracıdır.

Sorun: Riskler bütçeye sığmaz

Kişisel finansta iki tür beklenmeyen gider vardır:

• Küçük ve sık olanlar: Lastik patlaması, diş dolgusu, bozulan buzdolabı. Bunlar acil durum fonunun işidir.
• Büyük ve nadir olanlar: Ağır hastalık, yangın, ciddi trafik kazası, evin yıkılması. Bunlar için hiçbir makul birikim yeterli değildir.

İşte ayrım noktası burası. Acil durum fonu birkaç aylık gideri kapatır. Ama 300 bin liralık bir hasarı kapatmaz. Sigorta çeşitleri ve ihtiyaç eşleştirmesi de bu mantıkla yapılır: kaybını kendi cebinden karşılayamayacağın şeyi sigortala.

Basit kural: Olay olursa hayat düzeniniz bozulmuyorsa sigortaya gerek yok. Bozuluyorsa gerek var.

Temel sigorta türleri

1. Sağlık sigortası

Kamu sağlık güvencesinin dışında kalan masrafları karşılar. İki ana biçimi vardır:

• Tamamlayıcı sağlık sigortası: Anlaşmalı özel hastanelerde fark ücretini kapatır. Primi görece düşüktür.
• Özel sağlık sigortası: Daha geniş hastane ağı ve daha geniş teminat sunar. Primi belirgin şekilde yüksektir.

Dikkat edilecek noktalar: bekleme süreleri, mevcut hastalıkların kapsam dışı bırakılması, yıllık limit ve ayakta tedavi hakkı.

2. Hayat sigortası

Sizin gelirinize bağımlı biri varsa gereklidir. Çocuk, eş, bakmakla yükümlü olduğunuz aile üyesi. Yalnız yaşıyorsanız ve kimse gelirinize bağlı değilse öncelik listenizin altındadır. Kredi çekerken zorunlu tutulan hayat sigortası ise ayrı bir kalemdir; teminat tutarı kredi bakiyesi kadardır ve ailenizin ihtiyacını karşılamak için tasarlanmamıştır.

3. Konut sigortası

Zorunlu deprem sigortası (DASK) yalnızca binanın yapısal hasarını, belirli bir limite kadar karşılar. Eşyanız, cam kırılması, su basması, yangın, hırsızlık bunun dışındadır. Bu yüzden DASK üstüne isteğe bağlı konut paketi eklenir. Kiracıysanız binayı değil, eşyanızı ve komşuya verebileceğiniz zararı sigortalarsınız.

4. Trafik ve kasko

• Trafik sigortası: Zorunludur. Karşı tarafa verdiğiniz zararı karşılar. Sizin aracınızı kapsamaz.
• Kasko: İsteğe bağlıdır. Kendi aracınızın hasarını karşılar. Aracın değeri düştükçe kasko mantığı da zayıflar.

5. Ferdi kaza ve iş göremezlik

Gelirinizi bedeniniz üretiyorsa, çalışamama riski en büyük risktir. Serbest çalışanlar için özellikle önemlidir. Kalıcı sakatlık ve tedavi masrafları teminatlarına bakın.

6. Bireysel emeklilik ve birikimli ürünler

Bunlar aslında sigorta değil, tasarruf ürünüdür. Koruma ile birikimi karıştıran paketler genellikle her iki işi de ortalama yapar. Emeklilik planlaması ile risk korumasını ayrı düşünmek daha sağlıklıdır.

Karşılaştırma tablosu

Poliçe okurken bakılacak beş şey

1. Teminat limiti: Üst sınır gerçek hasarı karşılıyor mu?
2. Muafiyet: İlk ne kadarını siz ödüyorsunuz? Muafiyet yükseldikçe prim düşer.
3. İstisnalar: Neyin kapsanmadığı, neyin kapsandığından daha önemlidir.
4. Bekleme süresi: Poliçe hemen mi devreye giriyor?
5. Yenileme garantisi: Hastalık çıktıktan sonra poliçeniz yenilenecek mi?

Öneri: Sıralamayı bozmayın

Yeni başlıyorsanız şu sırayla ilerleyin:

1. Zorunlu olanları yapın. Trafik ve DASK tartışma